Prawa dziedziczności wynikają bezpośrednio z zachowania się chromosomów podczas mitozy, mejozy i zapłodnienia. W każdym chromosomie znajduje się wiele czynników dziedziczności, czyli genów, z których każdy różni się w pewien sposób od wszystkich pozostałych i warunkuje dziedziczenie jednej lub większej liczby cech organizmu. Niezwykła regularność procesu mitotycznego gwarantuje otrzymanie przez każdą komórkę potomną dwu chromosomów każdego rodzaju chromosomów znajdujących się w komórce macierzystej, a tym samym dwóch rodzajów genów. Ponieważ chromosomy rozchodzą się podczas mejozy i re-kombinują podczas zapłodnienia, a więc i geny oczywiście muszą rozchodzić się i podlegać rekombinacji. Wszystkie zjawiska genetyki mendlowskiej uzależnione są od tego prostego faktu. Z genetycznego punktu widzenia każdy chromosom zachowuje się tak, jakby był zbudowany z łańcuszka genów uszeregowanych liniowo. Geny w chromosomach homologicznych występują w identycznym porządku. Gen warunkujący określoną cechę zajmuje określoną pozycję w chromosomie, zwaną locus. W mejozie podczas synapsis homologiczne chromosomy łączą się z sobą w ten sposób, że odpowiadające sobie odcinki, a więc przypuszczalnie i geny, znajdują się naprzeciw siebie.
